چکیده مقاله
شبکه آزمایشگاه‌های ملی تحقیقاتی کشور (شامتک) اولین تجربه جدی و به صورت رسمی و در سطح ملی برای شبکه‌سازی زیرساخت‌های علم و فناوری بوده است. شکست این تجربه اما تردیدهایی جدی را در بین سیاست‌گذاران و مدیران کلان حوزه علم و فناوری نسبت به امکان‌پذیری ایجاد شبکه‌های همکاری در ایران ایجاد کرد. با این وجود در دهه اخیر همواره شاهد ایجاد شبکه‌های جدیدی در این عرصه بوده‌ایم. بررسی دقیق تجربه شامتک می‌تواند درس‌های مهمی برای شبکه‌های نوظهور در عرصه علم و فناوری کشور داشته باشد. لیکن محققین عرصه مطالعات مدیریت و سیاست‌گذاری کمتر به آن توجه کرده‌اند. در این پژوهش به بررسی نسبتاً عمیق سوابق و دلایل شکست شبکه شامتک پرداخته شده است. در این راستا در قالب یک مطالعه کاملاً کیفی از ابزارهای مختلف تحقیق همچون مصاحبه با مطلعین کلیدی این شبکه، بررسی گزارش‌ها و نقدهای منتشرشده درباره آن و واکاوی مستندات و سوابق موجود در خصوص شبکه شامتک بهره گرفته شده که برای بررسی بهتر تجربه شامتک، این شبکه ها به سه دوره یا نسل تقسیم شده‌اند. نتیجه مطالعه هم بیانگر آن است که مواردی از قبیل انحلال سازمان موسس اولیه و انتقال شامتک به یک سازمان دیگر، شروع گسترده فعالیت شبکه بدون الگوی پیشین، ضعف کارکرد شبکه‌ای و تبدیل شدن آن به سیستم توزیع پول و تغییر دیدگاه مدیران سازمان حمایت‌گر نسبت به ماهیت و وظایف شبکه در طول زمان، برخی از دلایل مهم شکست این تجربه بوده‌اند.
رضا اسدی‌فرد، سید حبیب‌الله طباطبائیان
