تاثیر الگوی شکل گیری و رشد شبکه های همکاری علم و فناوری بر پایداری آن ها

چکیده مقاله

با وجود پژوهش‌های زیاد انجام شده در دو دهه اخیر در مورد شبکه‌های همکاری علم و فناوری، فرآیند شکل‌گیری و تکامل این شبکه‌ها کمتر موضوع تحقیق بوده است. در بررسی انجام شده بر روی 5 مورد از مهم‌ترین شبکه‌های همکاری علم و فناوری در ایران (ایجادشده بین سال‌های 85-1379)، 4 فرضیه در مورد تاثیر فرآیند ایجاد و تکامل شبکه‌ها بر پایداری آن‌ها مطرح و در قالب دو دسته الگوی طبیعی و الگوی غیرطبیعی شکل‌گیری و رشد شبکه‌ها دسته‌بندی شدند. این فرضیه‌ها حاصل بررسی پیشینه تحقیق و مصاحبه‌های اکتشافی با مطلعین کلیدی شبکه‌های مورد مطالعه بود. برای آزمون فرضیه‌ها، پیمایشی از نمایندگان مراکز عضو شبکه‌ها؛ شامل 83 دانشگاه، پژوهشگاه و مرکز تحقیقاتی خصوصی صورت گرفت که در کل 112 نفر به پرسشنامه پاسخ دادند. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که رشد طبیعی شبکه‌های همکاری علم و فناوری، تاثیر بهتری بر پایداری این شبکه‌ها نسبت به الگوی رشد غیرطبیعی دارد. در بررسی شرایط واقعی شبکه‌های مورد مطالعه با فرضیه‌های تایید شده، سازگاری قابل قبولی بین این دو مشاهده شد. تنها در یک مورد با وجود تایید فرضیه مربوط به تاثیر مثبت الگوی شکل‌گیری پایین به بالا بر پایداری شبکه ها، شرایط واقعی 5 شبکه مورد مطالعه با این فرضیه در تعارض است که دلایل آن مورد بحث قرار گرفته است.

رضا اسدی فرد، سید حبیب الله طباطباییان، جهانیار بامداد صوفی، محمدرضا تقوا